سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

63

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

ديگرى را بيرون از منزلش دعوت كرده و سپس جنازه او را يافته‌اند به بيرون از آن معلوم بوده يا معلوم نباشد سبب دعوت به بيرون مقتول واقع شده يا اينطور نباشد . و همچنين در منزل فرقى نيست بين اينكه اطاق بوده يا غير آن باشد . بلى ، البته حكم تنها در خصوص شب مىباشد لذا كسى كه با خواندش صاحب منزل را در روز به بيرون بكشاند ضامن نيست . قابل توجّه آنكه در موردى كه حكم به ضمان مىشود يعنى فرضى كه داعى صاحب منزل را در شب دعوت نموده منتهاى حكم بضمان زمانى است كه صاحب منزل بخانه‌اش برسد باينمعنا كه تا اين لحظه از لحظات و آنات اگر خطرى متوجّه وى شد ضامن داعى مىباشد ولى پس از آن‌كه سالم به منزل رسد ضمان ساقط شده و لو بعدا دوباره از منزلش بيرون بيايد و جنازه‌اش بطور مقتول يا مرده مثلا يافت شود . فرع اگر شخص صاحب منزل را ندا داده و از بيرون خروج از منزل را بر وى بطور تخيير عرضه كرد بدون اينكه او را دعوت كرده و بيرون آمدن را بطور جزم و حتم از وى خواستار شود مثلا گفت فلانى اگر مىخواهى بيرون بيا و سپس صاحب منزل بيرون آمد و ساعاتى بعد جنازه‌اش را به طور مقتول يا مرده يافتند در اينكه اين صورت را نيز از نظر حكم بتوان بفرض اخراج ملحق نمود دو احتمال است ولى در عين حال بايد بگوئيم اصالة البرائة مقتضى عدم الحاق است چه آنكه در روايات دالّه بر ضمان الفاظ دعاء و اخراج وارد شده و واضح است كه به نداء و عرضه كردن به نحو تخيير نه دعاء صادق بوده و نه اخراج .